بیمه هرچند سابقه تاریخی طولانی دارد، اما به عنوان یک نهاد کاربردی و گسترده، در قرون اخیر رواج یافته است. پس از ورود بیمه به کشورهای اسلامی، مباحث فقهی مرتبط با آن در میان فقهای اسلامی مطرح گردید. اکثریت فقهای شیعه بیمه را به عنوان عقدی مستقل و صحیح پذیرفتهاند، هرچند گروهی از آنان برای صحت آن، انعقاد تحت عناوینی مانند هبه، صلح یا ضمان را ضروری میدانند. این دیدگاه که در فقه شیعه اقلیت است، در فقه اهل سنت به عنوان نظر اکثریت شناخته میشود. حقوقدانان اسلامی نیز با توجه به ماهیت بیمه، عقدهای مختلفی را برای تبیین بیمه اسلامی پیشنهاد کردهاند که یکی از مهمترین آنها عقد شرکت است. در بین فقهای شیعه امام خمینی اولین نفر بوده است که بحث از انعقاد بیمه به طور تفصیلی تحت عنوان شرکت نمودند. از آنجا که بیمه به عنوان یک عقد حقوقی فعالیت میکند، باید نحوه عملیات و توجیه عملیاتی آن نیز بر اساس همان عقود تعریف و تبیین شود و صرف تغییر عنوان نمیتواند به صحت آن بیانجامد. فلذا با توجه به نظرات فقها در مورد شرکت های مختلف به ذکر الگوهای مختلف پرداختیم.
آفاق فقاهت