واکاوی فقهی حکم تداوم حیات و آثار مترتب بر بیماران دارای حیات نباتی (PVS) با تکیه بر معیار استقرار حیات

پیشرفت‌های نوین پزشکی، به ویژه در مورد وضعیت‌هایی مانند حیات نباتی Persistent Vegetative State، چالش‌های مهمی را در تعریف حیات و مرگ ایجاد کرده است. از منظر شریعت اسلامی، معیار اصلی حیات، حضور روح در بدن است، نه عملکرد مغز یا سایر فعالیت‌های بیولوژیکی. قرآن کریم به عنوان اصلی ترین دلیل در فقه شیعه، مرگ را فرآیندی الهی و فراتر از معیارهای مادی می‌داند که با قبض کامل روح (توفی) توسط خداوند یا فرشته مرگ صورت می‌گیرد. روایات معصومین (ع) نیز که مفسر اصلی آیات قران‌اند با توصیف دقیق مراحل احتضار، تأکید می‌کنند که تا لحظه خروج روح، فرد زنده تلقی می‌شود، حتی اگر تمام قوای ادراکی و هوشیاری خود را از دست داده باشد. بنابراین، از دیدگاه فقه اسلامی، حیات نباتی به معنای مرگ کامل نیست و حکم شرعی بر زنده بودن این افراد است و باید تمامی آثار فرد مسلمان زنده را بر این شخص بار کرد. در تحقیق حاضر با روش فقهی و استناد به ادله اربعه فقه وضعیت حی نباتی از نظر حیات و مرگ بررسی شده و آثار مترتب بر آن استنباط شده است.