بررسی تطبیقی قیام الامارات مقام القطع از منظر شیخ انصاری، آخوند خراسانی و امام خمینی

این پژوهش به بررسی تطبیقی دیدگاه‌های شیخ انصاری، آخوند خراسانی و امام خمینی درباره جایگزینی امارات به جای قطع پرداخته است. شیخ انصاری، امکان جانشینی امارات را در قطع‌های طریقی و موضوعی طریقی پذیرفته است، اما در قطع موضوعی وصفی آن را رد کرد. آخوند خراسانی این جایگزینی را تنها در قطع طریقی محض ممکن دانست و با استدلال‌های عقلی، آن را در سایر اقسام قطع ناممکن شمرد. امام خمینی در مرحله ثبوت، امکان این جانشینی را تأیید کردند، اما در مرحله اثبات، مفهوم سنتی آن را به چالش کشیدند و معتقد بودند عقلاء امارات را نه به عنوان جایگزین قطع، بلکه به مثابه طریقی مستقل برای کشف واقع به کار می‌برند.
پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به آثار اصلی این اندیشمندان، نشان داد که اختلاف‌نظرها ناشی از تفاوت در مبانی معرفت‌شناختی و روش‌شناسی اصولی آن‌ها بوده است. یافته‌ها حاکی از آن بود که شیخ انصاری بر اشتراک قطع و امارات در کشف واقع تأکید کرد، در حالی که آخوند خراسانی بر محدودیت‌های عقلی این جایگزینی پای فشرد. امام خمینی نیز با ارائه تحلیلی نوین، بنیان‌های این بحث را متحول ساختند. این مطالعه ضمن تبیین وجوه اشتراک و افتراق دیدگاه‌ها، به تحلیل تأثیرات عملی هر یک در فرآیند استنباط احکام شرعی پرداخت.