احکام الهیه در نظر غالب اصولیین تنها بر آن دسته از افرادی به فعلیت میرسد که شرایط عامه را دارا باشند ولی مسئلهای که مورد اختلاف است دخول یا عدم دخول شرط علم مکلف به احکام الهیه در شرایط عامه است مشهور اصولیین قائل به اشتراک احکام شدهاند و علم مکلف را از شرایط عامه بهحساب نمیآورند اما چالش به وجود آمده این است که در برخی از روایات احکام مختص به عالم شده است و مشهور درصدد توجیه این مستثنیات اشتراک شدند دراینبین، محقق خویی (ره) دو نظر با دو استدلال متفاوت در علم فقه و اصول مطرح کرده است و نگارنده با پیش گرفتن روش تحلیلی توصیفی، سعی کرده است که در ابتدا استدلالها را تبیین کند و درنهایت نسبت دو نظر به یکدیگر را موردسنجش قرار دهد. نتیجه حاصل از ارزیابی صورت گرفته این است که محقق خویی (ره) در فرع فقهی جهر و اخفات به دلیل وجود روایت، دست از استحاله ثبوتی اختصاص احکام دست برداشته است در حالیکه در اصول این استحاله را پذیرفته است فروض تصحیح نظر ایشان در فقه مانند استفاده از حدیث رفع جهت رفع جزئیت، کارآمد نیست زیرا ایشان در این حیطه قائل به حجیت حدیث رفع نیستند لذا دو نظر ارائهشده در هیچ فرضی قابلجمع نیست.
آفاق فقاهت