بررسی تطبیقی تأثیر قسم رابع وضع در تصویر جامع از منظر جناب آخوند و مرحوم امام(رحمهماالله)

یکی از مباحث اصولی، بحث وضع و اقسام آن است که تأثیر بسزایی در بحث صحیح و اعمّ و تصویر جامع دارد. نگارنده در این مقاله با بررسی تطبیقی نظر جناب آخوند و مرحوم امام(رحمهماالله)در قسم رابع وضع و تأثیر آن در قول به جامع صحیحی یا اعمّی نشان داده است که جناب آخوند با توجه به مبنای حکایت که از ایشان نقل شده بیان کرده که جناب آخوند قسم ثالث وضع را ممکن و قسم رابع آن را غیر ممکن دانسته و وضع در الفاظ عبادات را به صورت عام عام تصویر کرده و بیان شده که ایشان جامع اعمّی را نیز به دلیل تصوّر خاص از معنی المتصوّر حین الوضع رد کرده و در مقابل نقل کرده که امام خمینی(ره) هر دو قسم ثالث و رابع وضع را بنابر مبنای حکایت ممتنع دانسته لکن اگر مبنا انتقال باشد هر دو قسم ممکن می شوند و در ثمره این نگاه بیان شده که جامع در عبادات توسط ایشان خاص عام تصویر شده و اشکالات جناب آخوند بر جامع اعمّی را نیز منتفی دانسته است.