تفکیک حقایق از اعتباریات و نقش آن در نظام اصولی امام خمینی (ره)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
طلبه‌ی درس خارج حوزه‌ی علمیه‌ی قم
چکیده
  تفکیک حقایق از اعتباریات که چندی است به صورت جدی در حوزه­های علمی مورد بحث قرار گرفته­است از لوازم بسیار مهم عدم اختلاط قواعد و روش­های علوم متفاوت – خصوصا فلسفه و  اصول فقه – با یکدیگر است. این بحث در زمان شاگردان محقق خراسانی (ره) – مانند محقق اصفهانی (ره) - به صورت گسترده در حوزه نجف مطرح شد و پس از آن در قم با تلاش­های علامه طباطبایی، صورت­بندی کاملی یافت. مرحوم امام خمینی (ره) نیز به صورت گسترده در علم اصول فقه و علم فقه از آن بهره جست. این نوشتار که بر تفکیک حقیقت و اعتبار در نظام اجتهادی امام خمینی (ره) و نقش آن در استنباط متمرکز است.امام خمینی (ره) تفکیک گسترده­ای میان امر حقیقی و امر اعتباری صورت داده است. ایشان تقریبا در تمامی نقاط علم اصول به این تفکیک پایبند مانده و در ضمن این مباحث نظریه خود در باب اعتبار را نیز تقریر کرده­است. ایشان آسیب ورود مباحث حقیقی به امور اعتباری و عرفی را بسیار جدی دانسته و به همین دلیل ساحت اصول را به عنوان مقدمه و سپس ساحت فقه را به عنوان نتیجه متمرکز بر تحلیل­های اعتباری دانسته­است. این نوشتار، نگاهی به این تلاش علمی حضرت امام خمینی (ره) است.
کلیدواژه‌ها