تمایز علوم مسالهای است که عمری به قدمت تاریخ علم دارد و البته بر خلاف چیزی که گمان میرود، این قدمت نتوانسته است از اختلاف نظر در آن بکاهد. ملاک های متعددی به منظور تمایز علوم مطرح شده است که مهم ترین آنها عبارتند از موضوع علم و غایت آن. شیخ انصاری به صورت مستقل این بحث را مورد بررسی قرار نداده اند و همین مطلب دستمایه تفسیرهای متفاوتی از مبنای ایشان شده است. امام خمینی (ره) شیخ انصاری را در گروه قائلین به تمایز موضوعی دسته بندی میکند و مبنای ایشان را با توجه دادن به عرض تحلیلی تبیین مینماید. با توجه به تلاشی که مرحوم شیخ در اصولی کردن بحث خبر واحد انجام داده و عبارتی که ذیل بحث مقدمه واجب در کتاب مطارح الانظار بیان کردهاند، به نظر میرسد تقریر حضرت امام (ره) از ایشان قابل قبول باشد و اشکالاتی که بر مبنای شیخ وارد شده است را جواب بدهد.
آفاق فقاهت